Койот — Солтүстік Америкада кең таралған, орташа өлшемді ит тұқымдасына жататын жабайы аң. Ол шөл, дала, орман, тау бөктері және қала маңындағы ортаға бейімделе алады. Бұл мақалада койоттың тіршілігі, қорегі және адамдармен қауіпсіз қатар өмір сүру жолдары туралы сенімді әрі пайдалы мәліметтер берілген.
Койот туралы негізгі мәліметтер
Койоттың ғылыми атауы — Canis latrans. Оның сыртқы пішіні түлкі мен қасқырға ұқсас болғанымен, денесі әдетте шағындау, тұмсығы сүйір, құлағы тік, құйрығы қалың болады. Дене мөлшері мен түсі мекен ету ортасына қарай өзгеруі мүмкін, сондықтан бір ғана өлшем не түс барлық койотқа бірдей тән деп айтуға болмайды.
Койоттар әртүрлі мекендерге икемделіп, ауылдық жерде де, ірі қалаларға жақын аумақта да кездеседі. Олар көбіне жалғыз немесе жұп болып қорек іздейді; кейбірі күшіктерін өсіретін отбасылық топта тіршілік етеді. «Үйір» деген сөз барлық койоттың үнемі үлкен топпен жүретінін білдірмейді.
Қорегі мен мінез-құлқы
Койот — мүмкіндікке қарай қоректенетін жануар. Оның азығына ұсақ сүтқоректілер, қояндар, құстар, бауырымен жорғалаушылар, жәндіктер, жеміс-жидек және өлекселер кіруі мүмкін. Қала маңында қолжетімді қоқыс пен сыртта қалдырылған үй жануарының жемі де койотты тартуы ықтимал. Қорек құрамы жыл мезгілі мен жергілікті жағдайға байланысты өзгереді.
Койоттар дыбыстар арқылы байланысып, көбіне адамнан аулақ жүруге тырысады. Күндіз көрінуі міндетті түрде қауіпті мінез-құлықты білдірмейді: белсенділік уақыты жергілікті орта мен адам ықпалына байланысты өзгеруі мүмкін. Ал жануарды тамақтандыру немесе азық көзіне үйрету оның адамдарға жақындауына және жанжал қаупінің артуына әкелуі мүмкін.
Адамдармен қауіпсіз қатар өмір сүру
Койотпен қақтығыс қаупін азайту үшін оған әдейі тамақ бермеңіз. Қоқыс жәшігін мықтап жауып, үй жануарының жемін сыртта қалдырмаңыз; бақшадағы жеміс пен құлаған азықты жинаңыз. Итті серуен кезінде қарғыбаумен ұстаңыз, ал кішкентай үй жануарларын сыртта қараусыз қалдырмаңыз, әсіресе таң сәрі мен кешкі уақытта.
Койотты көрсеңіз, арақашықтық сақтап, оған жақындамаңыз және қашу жолын бөгемеңіз. Егер ол тым жақындаса, өзіңізді ірі көрсетіп, нық дауыспен үркітіп, балалар мен үй жануарларын қауіпсіз жерге әкетіңіз. Жануардың соңынан қумаңыз және оны ұстап көруге тырыспаңыз. Мінез-құлқы әдеттен тыс болып көрінсе немесе адамға қауіп төнсе, жергілікті жабайы табиғат қызметіне хабарласыңыз; нақты нұсқаулық өңірге байланысты болады.
АҚШ Ұлттық парк қызметі койоттың қорегі алуан түрлі болатынын және ауладағы азық көздерін жою, жасырынатын орындарды азайту, жануарды адам мекенінен үркітіп алыстату қақтығысты азайтуға көмектесетінін түсіндіреді. Толығырақ: Ұлттық парк қызметінің койоттармен қатар өмір сүру жөніндегі нұсқаулығы және койоттарды қолдау және азық тартқыштарды жою жөніндегі кеңестер.
Қысқаша түйін
Койот — Солтүстік Америкаға тән, әртүрлі ортаға бейімделген жабайы ит тұқымдас жануар. Оның қорегі өзгермелі, ал әлеуметтік тіршілігі жалғыз жүруден отбасылық топқа дейін түрленуі мүмкін. Азық бермеу, қоқысты жабық ұстау және үй жануарларын бақылау адамдар мен койоттар арасындағы қажетсіз кездесулерді азайтады. Жергілікті биліктің жабайы табиғат жөніндегі нұсқауларын әрдайым басшылыққа алыңыз.
Жиі қойылатын сұрақтар
Койот адамдарға әдетте шабуыл жасай ма?
Койоттар әдетте адамнан қашқақтайды, бірақ жабайы жануар болғандықтан оларға жақындауға не тамақ беруге болмайды. Қауіп төнсе, арақашықтық сақтап, жергілікті табиғат қызметінің кеңесін орындаңыз.
Койоттың негізгі қорегі қандай?
Қорегіне ұсақ сүтқоректілер мен қояндар, құстар, жәндіктер, жемістер және басқа қолжетімді азықтар кіреді. Рацион мекен ету ортасы мен маусымға қарай өзгереді.
Үй маңына койот келмеуі үшін не істеуге болады?
Қоқысты жабық ұстаңыз, үй жануарының жемін далада қалдырмаңыз және койотты ешқашан тамақтандырмаңыз. Кішкентай жануарларды сыртта бақылаңыз. Койоттармен қауіпсіз қатар өмір сүру туралы қосымша практикалық кеңестерді де оқи аласыз.
Leave a Reply
You must be logged in to post a comment.